Açıklamalı Atasözleri Sözlüğü
Atasözü Nedir?Toplumların asırlarca süren deneyimlerinden ve gözlemlerinden elde ettikleri yargılarını, ortak düşünce ve tutumlarını yansıtan; içinde mecazi bir anlam barındıran, eğitici ve öğretici pedegojik-didaktik) vasfı bulunan kalıplaşmış, kısa ve özlü söz; eş. Darb-ı mesel (ç.
urub-ı emsal), Mesel, Sav.Atasözlerinin Özellikleri:
- Bu sözler törelere, geleneklere, tecrübelere, akla ve gerçeğe dayanır.
- Halkın ortak düşüncesini, inancını, duyusunu, ahlak anlayışını, kültürünü, felsefesini yansıtırlar. Kültürün aynasıdırlar.
- Eğitici ve öğreticidirler. (Didaktik)
- Genellikle mecazi bir anlam taşırlar.
- Anonimdirler. Halk arasında dilden dile dolaşarak gelecek kuşaklara aktarılırlar.
- Söz ve mâna sanatlarıyla (seci, tezat, cinas, Akis, mübalağa) örülmüşlerdir.
- Kalıplaşmış, doğal (tabii), kısa ve özlü sözlerdir.
• Durub-ı Emsal-i Osmaniye: Milli kütüphanemizin bazı demirbaş yazmalarıyla, halk şairlerinin (Atasözü destanları) ve divan şairlerinin (Manzume-i Durub-ı Emsaliye) gibi denemeleri bir yana bırakılırsa, gerçek anlamıyla, ilk atasözü kitabıdır. İlk baskısı 1863’de, İkinci baskısı 1870’de, üçüncü baskısı da -Ebüzziya Tevfik’in katıp karıştırdıklarıyla – 1884’de basılmıştır. Bu eserde 1800 atasözü vardır.
• Türk Atalar Sözü: Yeni Türk harfleriyle bu alanda ilk basılan eserdir. Muzaffer Lütfü Bey’e aittir. 1928’de basılmıştır.
• Türk Ata Sözleri, Mustafa Nihad Özön, 1952
• Türk Atalar Sözü ve Deyimleri, Feridun Fazıl Tülbentçi, 1963
• Atasözleri Sözlüğü, Ömer Asım Aksoy, 1965
• Teshil Risalesi: Bizde atasözlerine ait ilk yazma eserdir. Mevlana Şemsettin’e aittir. 1480 de yazılan bu eserde 695 atasözü vardır.