- 24 Ağu 2025
- 400
- 0
- 16
Düz zincirli alkanlar adlandırılırken herhangi bir dallanma olmadığını belirtmek için alkanın adının önüne n- (normal) eki getirilir.
Dallanmış alkanların adlandırılması aşağıdaki kurallara göre yapılır:
Moleküldeki en uzun karbon zinciri seçilir. Seçilen bu zincire ana zincir denir. Ana zincir dışında kalan gruplara yan grup ya da dal denir.
Ana zincirdeki karbon atomlarına numara verilir. Numaralandırma yan gruba en yakın uçtan başlanarak yapılır.
Ana zincirde birden fazla yan grup varsa iki uçtan başlanıldığı zaman karşılaşılan ilk yan gruba bakılır. İlk yan gruplar ana zincirin uçlarına eşit mesafede ise ikincilere, onlar da eşitse diğerlerine bakılır.
Her iki uçtan başlanıldığı zaman yan grupların bağlı olduğu karbonlar aynı numarayı alıyorsa numaralandırma işlemi yan grupların alfabetik önceliğine göre yapılır.
Alfabetik önceliği olan grubun ana zincirde bağlı olduğu karbon atomu daha küçük numarayı alacak şekilde numaralandırma yapılır. Alfabetik önceliğe bakılırken yan grupların isimleri dikkate alınır. di-, tri - ve sekonder- gibi ekler alfabetik sırada dikkate alınmazken izo- ve neo-ekleri alfabetik sırada dikkate alınır.
Verilen bileşikte ana zincir bulunurken bütün karbon atomları açık şekilde yazılır.
Bileşiğin adı yazılırken önce yan grupların ana zincirde bağlı oldukları karbon atomunun numarası, sonra yan grubun adı yazılır. Numaralarla kelimeler kısa çizgi (-) ile ayrılır. Daha sonra boşluk bırakılmadan ana zincirdeki karbon sayısına karşılık gelen alkanın adı yazılır.
Bileşikte birden fazla yan grup varsa yazma işlemi yan grup numarasına bakılmaksızın alfabetik sıraya göre yapılır.
Bileşikte aynı yan gruptan birden fazla varsa her yan grubun bağlı olduğu karbonların numaraları aralarına virgül koyularak ayrı ayrı yazılır ve kaç tane olduğu yan grubun adından önce Latince di-, tri -, tetra- gibi sayı belirten eklerden biriyle belirtilir.
Alkanlara halojen (F, Cl, Br, I) bağlanması ile oluşan bileşiklere halo alkan denir.
Halo alkanların adlandırılması dallanmış alkanlardaki kurallara göre yapılır.
Dallanmış alkanların adlandırılması aşağıdaki kurallara göre yapılır:
Moleküldeki en uzun karbon zinciri seçilir. Seçilen bu zincire ana zincir denir. Ana zincir dışında kalan gruplara yan grup ya da dal denir.
Ana zincirdeki karbon atomlarına numara verilir. Numaralandırma yan gruba en yakın uçtan başlanarak yapılır.
Ana zincirde birden fazla yan grup varsa iki uçtan başlanıldığı zaman karşılaşılan ilk yan gruba bakılır. İlk yan gruplar ana zincirin uçlarına eşit mesafede ise ikincilere, onlar da eşitse diğerlerine bakılır.
Her iki uçtan başlanıldığı zaman yan grupların bağlı olduğu karbonlar aynı numarayı alıyorsa numaralandırma işlemi yan grupların alfabetik önceliğine göre yapılır.
Alfabetik önceliği olan grubun ana zincirde bağlı olduğu karbon atomu daha küçük numarayı alacak şekilde numaralandırma yapılır. Alfabetik önceliğe bakılırken yan grupların isimleri dikkate alınır. di-, tri - ve sekonder- gibi ekler alfabetik sırada dikkate alınmazken izo- ve neo-ekleri alfabetik sırada dikkate alınır.
Verilen bileşikte ana zincir bulunurken bütün karbon atomları açık şekilde yazılır.
Bileşiğin adı yazılırken önce yan grupların ana zincirde bağlı oldukları karbon atomunun numarası, sonra yan grubun adı yazılır. Numaralarla kelimeler kısa çizgi (-) ile ayrılır. Daha sonra boşluk bırakılmadan ana zincirdeki karbon sayısına karşılık gelen alkanın adı yazılır.
Bileşikte birden fazla yan grup varsa yazma işlemi yan grup numarasına bakılmaksızın alfabetik sıraya göre yapılır.
Bileşikte aynı yan gruptan birden fazla varsa her yan grubun bağlı olduğu karbonların numaraları aralarına virgül koyularak ayrı ayrı yazılır ve kaç tane olduğu yan grubun adından önce Latince di-, tri -, tetra- gibi sayı belirten eklerden biriyle belirtilir.
Alkanlara halojen (F, Cl, Br, I) bağlanması ile oluşan bileşiklere halo alkan denir.
Halo alkanların adlandırılması dallanmış alkanlardaki kurallara göre yapılır.