Yargılar, olgular alanına ve değerler alanına ait olmak üzere ikiye ayrılır. Olgular alanına ait yargılar bilim ve bilgiye dair önerme (mantık) yargılarıdır. Bu yargılar kişisel değerlendirme içermez, bu nedenle kişiden kişiye değişmez, evrensel, kesin ve nesnel yapıdadırlar. Mesela; su 100 derecede kaynar
Değer yargıları kişisel değerlendirme içerdiğinden özneldir. Kişiden kişiye değişir. Değerler alanına ait 3türlü yargı vardır: estetik yargılar (güzel, çirkin), dini yargılar (sevap, günah), ahlak yargıları (iyi, kötü)
Ahlak yargıları iyi veya kötü olarak nitelendirilen eylemlere dayandırılır. Bu eylemler iyinin yapılması ve kötünün yapılmamasını gerektirir. Bu nedenle normatiftir (kural koyucudur). Ahlak yargıları özneldir. Yani kişiden kişiye, zamandan zamana ve toplumdan topluma değişiklik gösterebilir.
Din yargıları ise değişmez bir yapıda olup, kutsal sayılan din kurallarına dayanır. Eleştirilemez bir yapıdadırlar (dogmatiktir). Estetik yargılar ise güzeldir veya çirkindir şeklinde beğeniye dayalı yargılardır. Akla değil, duygu ve sezgilere dayanır. Bu özellikleri nedeniyle öznel bir yapıdadırlar.
Erdem (Fazilet) – Yaşam İlişkisi
Doğru eylemde bulunmak için bir insanın sahip olması gereken niteliklere erdem denir. Erdem, bir amacın gerçekleştirilmesinde kişinin belirli tarzlarda eylemde bulunabilme kapasitesidir. Bu yönüyle erdem sadece ahlaksal alanda ortaya çıkmaz. Mesela; bir güreşçi için erdem, öncelikle güçlü, kuvvetli ve çevik olmaktır. Bu tür erdemler ahlaksal bir erdem değildir daha çok meziyettir.
Ahlaksal erdemler, bir “iyi”nin gerçekleştirilmesi için bireyin sahip olması gereken beceri, yetenek ve yeterliliklerdir. Mesela; kendine hâkim olma, cesaret, adalet, bilgelik, doğruluk. Ahlaksal erdemler, aşırı uçlardan uzaklaşarak “doğru orta”yı bulmaya hizmet eden erdemlerdir. Erdemler ancak insanlar tarafından yaşamda uygulandığında ortaya çıkar. Çünkü erdem iifade eden sözler, erdemli olmak için yeterli değildir; erdem alanı bilgisel değil, pratik bir alandır.
Değer yargıları kişisel değerlendirme içerdiğinden özneldir. Kişiden kişiye değişir. Değerler alanına ait 3türlü yargı vardır: estetik yargılar (güzel, çirkin), dini yargılar (sevap, günah), ahlak yargıları (iyi, kötü)
Ahlak yargıları iyi veya kötü olarak nitelendirilen eylemlere dayandırılır. Bu eylemler iyinin yapılması ve kötünün yapılmamasını gerektirir. Bu nedenle normatiftir (kural koyucudur). Ahlak yargıları özneldir. Yani kişiden kişiye, zamandan zamana ve toplumdan topluma değişiklik gösterebilir.
Din yargıları ise değişmez bir yapıda olup, kutsal sayılan din kurallarına dayanır. Eleştirilemez bir yapıdadırlar (dogmatiktir). Estetik yargılar ise güzeldir veya çirkindir şeklinde beğeniye dayalı yargılardır. Akla değil, duygu ve sezgilere dayanır. Bu özellikleri nedeniyle öznel bir yapıdadırlar.
Erdem (Fazilet) – Yaşam İlişkisi
Doğru eylemde bulunmak için bir insanın sahip olması gereken niteliklere erdem denir. Erdem, bir amacın gerçekleştirilmesinde kişinin belirli tarzlarda eylemde bulunabilme kapasitesidir. Bu yönüyle erdem sadece ahlaksal alanda ortaya çıkmaz. Mesela; bir güreşçi için erdem, öncelikle güçlü, kuvvetli ve çevik olmaktır. Bu tür erdemler ahlaksal bir erdem değildir daha çok meziyettir.
Ahlaksal erdemler, bir “iyi”nin gerçekleştirilmesi için bireyin sahip olması gereken beceri, yetenek ve yeterliliklerdir. Mesela; kendine hâkim olma, cesaret, adalet, bilgelik, doğruluk. Ahlaksal erdemler, aşırı uçlardan uzaklaşarak “doğru orta”yı bulmaya hizmet eden erdemlerdir. Erdemler ancak insanlar tarafından yaşamda uygulandığında ortaya çıkar. Çünkü erdem iifade eden sözler, erdemli olmak için yeterli değildir; erdem alanı bilgisel değil, pratik bir alandır.