Estetik ve Sanat Felsefesi

mervetufan

Öğretmen
24 Ağu 2025
400
0
16
Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan ve bunun bilgisine ulaşmaya çalışan felsefe dalıdır. Sanat felsefesi ise, insanın meydana getirdiği eserleri (sanat yapıtlarını) ele alan, sanatın ne olduğunu sorgulayan, sanatçının etkinliğini inceleyen felsefe dalıdır. Estetik hem doğadaki hem de sanattaki güzeli sorgularken, sanat felsefesi ise sadece sanattaki güzelliği sorgular. Bu bakımdan estetik daha kapsamlıdır.

Estetiğin Temel Soruları

1-) Güzellik nedir?
2-) Güzeli güzel yapan faktörler nelerdir?
3-) Sanat ve zanaat nedir?
4-) Sanat eseri nedir ve özellikleri nelerdir?
5-) Ortak estetik yargılar var mıdır?

Sanat, Zanaat ve Felsefe İlişkisi

Sanat, en genel anlamıyla sanatçının anlatmak istediği şeyi, “biçim verme yöntemiyle” gerçekleştirme çabasıdır. Sanatı felsefe açıdan incelemekle sanat felsefesi ortaya çıkmıştır.

Sanat ile felsefe arasındaki ortak özellikler şunlardır:

İkisi de insana özgü bir etkinliktir.
İkisi de doğayı ve insan varlığını konu edinir.
İkisinin de zorunlu olarak uymaları gereken belirli bir yöntemleri yoktur.
İkisinin de önermeleri dar anlamda doğrulanamaz bir yapıdadır, yani olgusal olarak doğrulanmaları mümkün değildir.
Her ikisinden doğan ürünler, insanda bir haz uyandırır.

Sanat ve felsefe arasındaki en önemli fark, felsefe düşünceye dayalı bir bilgi, sanat duygulara dayalı bir bilgi ve faaliyettir. Verdiği eserler bakımından sanat ile zanaatı da birbirinden ayırmak gerekir. Zanaatta, faydaya dayalı ürünler ortaya konulurken, sanatta faydadan ziyade sanatsal (estetik) kaygıya dayalı ürünler ortaya konulur. Yani; belli bir menfaat ve maddi gelir sağlamak amacıyla yapılan ürünler zanaat ürünüdür. Bir sanat eserinin estetik değer kazanabilmesi için, hiçbir çıkar düşünmeden o objeden haz duyan ve onu takdir eden estetik süjelerin bulunması gerekir.