Evrensel Ahlak Yasası Var mıdır?

mervetufan

Öğretmen
24 Ağu 2025
400
0
16
Evrensel ahlak yasasının varlığını reddedenler:

Hedonizm (Hazcılık), Egoizm (Bencillik) Anarşizm,Faydacılık, Nihilizm (Hiççilik), Varoluşçuluk.

Hedonizm (Hazcılık): Bu yaklaşımın kurucusuAristippos, temsilcisi Epiküros’tur. Haz bireyselolarak ortaya çıkan bir hoşlanma duygusudur.Herkesin haz alacağı şeyler farklılık gösterir. Bireyinhaz duygusu sadece o kişinin eylemleri için geçerlidirve evrensel bir özellik taşımaz. Bu yüzden herkes içingeçerli evrensel ahlak yasası yoktur.

Egoizm (Bencillik): Temsilcisi Thomas Hobbes’tır.Birey “ben sevgisiyle” öncelikle kendisini düşünerekhareket eder. Bunun için insan eylemlerinin amacıbireyin kendi hayatını koruması vesürdürülebilmesidir. Bireyin eylemlerine, iyi ve kötüdiyen yine bireyin kendisidir. Birey daima yararına,çıkarına uygun olanı yapar. Her insanın çıkarı birolamaz, bu yüzden evren ahlak yasası olamaz.

Faydacılık: Temsilcileri W. James ve J. Dewey’dir.En değerli eylem, verdiği iyilik ve yarardır. Eyleminsonucunda yarar varsa, eylem ahlakidir. Bir eylemherkese birden yarar sağlayamayacağı için, evrenselahlak yasası yoktur.

Anarşizm: Temsilcileri Proudhon, Stirner veBakunin’dir. Bu görüşe göre insan özü itibariyleiyidir, bu durumun devam edebilmesi için insanınözgür olması gerekir. Ahlak ve hukuk kuralları,devlet insan özgürlüğünü kısıtlar. Bu da insanın iyiolabilmesine engeldir. İnsan kendini bunlarınolmadığı dünyada daha iyi gerçekleştirir. Bu nedenleher türlü kuralı, yasayı reddetmek gerekir. Özel mülkiyeti ve otoriteyi kabul etmez.

Nihilizm (Hiççilik): En önemli temsilcisi Nietzsche’dir. Var olan değerlere, düzene karşı çıkar ve hiçbir değer tanımaz. Nietzsche, modern insanın benimsediği değerlerin geleneksel dayanaklarının çöktüğünü söyler. Bu nedenle eski değerler bırakılıp, bütün değerler yeniden kurulmalıdır. Bunu yapacak olan da güç istenci ile üstün insandır. İnsan değer yaratabildiği ölçüde üstün insan olarak özgürdür.

Ona göre insanlar güçlüler ve zayıflar diye ikiye ayrılırlar. Egemen ahlaki belirleyen bireyin güçlü veya zayıf olmasıdır. Mevcut ahlak sistemini zayıf insanlar oluşturmuştur, bu ahlak sistemi köle ahlakıdır. Köle ahlakı insanların zayıflıklarını ön plana çıkaran, yaşam gücünün eksilmesine sebep olan ahlaktır. Bu ahlakın karşısında güçlü insanların oluşturduğu efendi ahlakı vardır. Efendi ahlakı güç istenciyle oluşan üstün insan ahlakıdır. Üstün insan çağının her türlü kokuşmuş değerlerini reddeden, kendisini aşmış ve yeni değerler oluşturabilme gücüne sahip insandır. Kendi değerini kendisi oluşturabilen insan kendi ahlakını kendi oluşturur. Bu nedenle evrensel ahlak anlayışı olamaz.

Varoluşçuluk (Egzistansiyalizm – Öz Ahlaki):
Temsilcisi J.P. Sartre’dir. Ona göre, insanın önceden belirlenmiş özü (kaderi) yoktur. Bu özü verecek bir güç (Tanrı) de yoktur. Bu durumda insan tamamen özgürdür. Özgür insan, özünü ve değerlerini de kendi oluşturacaktır. O ne olmak istiyorsa o olacaktır. Ahlaki bakımdan da davranışları bir güç tarafından belirlenmemiş olan insan, kendi ahlaki değerlerini kendi oluşturacaktır. Bu ahlaki değerleri oluşturma herkesi kapsayabilecek bir ahlak anlayışı değildir. Yani evrensel ahlak anlayışı yoktur.