Hibritleşme

mervetufan

Öğretmen
24 Ağu 2025
400
0
16
Organik bileşiklerde bileşiği oluşturan elementler arasında genellikle kovalent bağlar bulunur. Bu bağlar, orbitallerin örtüşmesiyle ve elektronların bu orbitallere yerleşmesiyle oluşur. Örtüşen orbitaller atomik orbitaller olabileceği gibi hibrit orbitaller de olabilir.

Aynı enerji düzeyinde bulunan farklı orbitallerin kendi aralarında örtüşerek eş enerjili yeni orbitaller oluşturmasına hibritleşme (melezleşme), oluşan yeni orbitallere ise hibrit (melez) orbital denir.

Organik bileşiklerin en basit molekülü olan metan (CH4) molekülünün bağları yandaki şekilde gösterilmiştir.

Metan molekülünde karbon atomu merkezde bulunmakta ve 4 tane hidrojen atomuyla bağ yapmaktadır.

Karbon ile hidrojen atomları arasındaki bağlar özdeştir ve aralarındaki bağ açısı 109,5odir.

Metan molekülünün yapısını anlamak için karbon atomunun elektron dizilimini (konfigürasyon) incelemek gerekir.

Örtüşen orbital sayısı 4 olduğundan oluşan hibrit orbital sayısı da 4’tür. Oluşan hibrit orbitalleri 1 tane s, 3 tane p orbitalinden oluştuğundan bu orbitallere sp³ hibrit orbitali denir.

Hibritleşme sonucunda oluşan4 hibrit orbitalinin enerjisi birbirine eşittir.

Metan molekülünde hibritleşmiş sp3 hibrit orbitalleriyle hidrojenin s orbitali uç uca örtüşerek C-H bağlarını oluşturmuştur. Bu şekilde iki orbitalin uç uca gelerek örtüşmesiyle oluşan bağlara sigma (σ) bağı denir.