İki atom arasında birden fazla bağ (ikili bağ, üçlü bağ gibi)oluşması da mümkündür.
Bir sigma bağı iki atom arasındaki boşluğu elektronlar ile dolduracağından ikinci bir sigma bağı oluşması mümkün değildir.
Çünkü uç uca örtüşecek başka orbital yoktur. Bu nedenle ikinci ve üçüncü bağın sigma bağlarından farklı olması gerekir.
Bu bağlar orbitallerin yan yana örtüşmesi ile oluşabilir. p orbitalleri için böyle bir örtüşme mümkündür.
Düzlemin altında ve üstünde bulunan p orbitalleri düzleme dik şekilde birbiriyle yan yana örtüşerek yeni bağ oluşturur ve oluşan bu bağ api (π) bağı denir.
Atomlar arasında oluşan ikinci ve üçüncü bağlar yalnızca p orbitalleriyle oluşur.
Çift bağ içeren C bileşiklerinden biri olan etilen (C2H4) molekülü İncelendiğinde moleküldeki C atomları arasında bulunan bağlardan birinin sigma, diğerinin pi bağı olduğu görülür.
Pi bağının oluşması için p orbitallerine ihtiyaç vardır. Etilen molekülü oluşurken C atomunun 2s orbitali ile 2p orbitallerinden px ve py orbitalleri hibritleşir ancak pz orbitali hibritleşmeye katılmaz.
Organik bileşiklerde C atomları birbirine üçlü bağla da bağlanabilir. Buna en basit örnek asetilen (C2H2) molekülüdür.
Asetilen molekülünde C atomları arasındaki bağlardan biri sigma, diğer ikisi pi bağıdır.
Bu molekül oluşurken C atomunun 2s orbitaliyle px orbitali hibritleşerek sp hibrit orbitallerini oluşturur.
Hibritleşmeye katılmayan py ve pz orbitalleri ise pi bağlarını oluşturur.
İki atomu birbirine bağlayan bağ sayısı arttıkça atomlar arasındaki mesafe kısalır. C atomları arasında oluşan üçlü bağlar en kısa bağlardır. Bağ uzunluğu ile bağ enerjisi ters orantılıdır. Bu durum sigma bağlarını oluşturan hibrit orbitallerin de bulunan s karakteriyle de açıklanabilir. Hibrit orbitalinin s karakteri arttıkça bağın kuvveti artar ve bağ kısalır.
İki atom arasında oluşan sigma ve pi bağlarının enerjileri aynı mıdır? Sigma bağları, uç uca örtüştüğünden pi bağlarına göre daha kısa, daha sağlam ve bağ enerjileri daha yüksektir. Bu nedenle sigma bağlarının koparılması pi bağlarının koparılmasından daha zordur ve kimyasal tepkimelerde, varsa, pi bağları önce kopar.
Sonuç olarak C atomu bileşiklerinde4 bağ yapar. Bu dört bağ; tekli, ikili veya üçlü olabilir.
Karbon atomu 4 tane sigma bağı yapmışsa hibritleşme türü sp3tür.
Karbon atomu 3 tane sigma, 1 tane pi bağı yapmışsa hibritleşme türü sp2dir.
Karbon atomu 2 tane sigma, 2 tane pi bağı yapmışsa hibritleşme türü sp’dir.
Bir sigma bağı iki atom arasındaki boşluğu elektronlar ile dolduracağından ikinci bir sigma bağı oluşması mümkün değildir.
Çünkü uç uca örtüşecek başka orbital yoktur. Bu nedenle ikinci ve üçüncü bağın sigma bağlarından farklı olması gerekir.
Bu bağlar orbitallerin yan yana örtüşmesi ile oluşabilir. p orbitalleri için böyle bir örtüşme mümkündür.
Düzlemin altında ve üstünde bulunan p orbitalleri düzleme dik şekilde birbiriyle yan yana örtüşerek yeni bağ oluşturur ve oluşan bu bağ api (π) bağı denir.
Atomlar arasında oluşan ikinci ve üçüncü bağlar yalnızca p orbitalleriyle oluşur.
Çift bağ içeren C bileşiklerinden biri olan etilen (C2H4) molekülü İncelendiğinde moleküldeki C atomları arasında bulunan bağlardan birinin sigma, diğerinin pi bağı olduğu görülür.
Pi bağının oluşması için p orbitallerine ihtiyaç vardır. Etilen molekülü oluşurken C atomunun 2s orbitali ile 2p orbitallerinden px ve py orbitalleri hibritleşir ancak pz orbitali hibritleşmeye katılmaz.
Organik bileşiklerde C atomları birbirine üçlü bağla da bağlanabilir. Buna en basit örnek asetilen (C2H2) molekülüdür.
Asetilen molekülünde C atomları arasındaki bağlardan biri sigma, diğer ikisi pi bağıdır.
Bu molekül oluşurken C atomunun 2s orbitaliyle px orbitali hibritleşerek sp hibrit orbitallerini oluşturur.
Hibritleşmeye katılmayan py ve pz orbitalleri ise pi bağlarını oluşturur.
İki atomu birbirine bağlayan bağ sayısı arttıkça atomlar arasındaki mesafe kısalır. C atomları arasında oluşan üçlü bağlar en kısa bağlardır. Bağ uzunluğu ile bağ enerjisi ters orantılıdır. Bu durum sigma bağlarını oluşturan hibrit orbitallerin de bulunan s karakteriyle de açıklanabilir. Hibrit orbitalinin s karakteri arttıkça bağın kuvveti artar ve bağ kısalır.
İki atom arasında oluşan sigma ve pi bağlarının enerjileri aynı mıdır? Sigma bağları, uç uca örtüştüğünden pi bağlarına göre daha kısa, daha sağlam ve bağ enerjileri daha yüksektir. Bu nedenle sigma bağlarının koparılması pi bağlarının koparılmasından daha zordur ve kimyasal tepkimelerde, varsa, pi bağları önce kopar.
Sonuç olarak C atomu bileşiklerinde4 bağ yapar. Bu dört bağ; tekli, ikili veya üçlü olabilir.
Karbon atomu 4 tane sigma bağı yapmışsa hibritleşme türü sp3tür.
Karbon atomu 3 tane sigma, 1 tane pi bağı yapmışsa hibritleşme türü sp2dir.
Karbon atomu 2 tane sigma, 2 tane pi bağı yapmışsa hibritleşme türü sp’dir.