Türkiyede ve dünyada iklim tipleri

[Dersbizim]

1. İklim Nedir?

İklim, bir bölgedeki uzun yıllar boyunca gözlenen hava durumlarının ortalamasıdır. Yani sıcaklık, yağış, rüzgar gibi unsurların yıllık veya mevsimlik ortalamasıdır. İklim tipleri ise, bu ortalamalara göre sınıflandırılır.

2. Dünyada İklim Tipleri​

Dünyadaki iklim tipleri genellikle Köppen İklim Sınıflamasına göre incelenir. Başlıca iklim tipleri şunlardır:

a) Ekvatoral İklim (Tropikal Yağışlı)​

• Yer: Amazon Havzası, Kongo Havzası, Endonezya.
• Özellikler: Yıl boyunca sıcak, çok yağışlı, nem oranı yüksek. Mevsim ayrımı yok.
• Bitki Örtüsü: Tropikal yağmur ormanları.

b) Muson İklimi​

• Yer: Hindistan, Güneydoğu Asya.
• Özellikler: Yazın çok yağışlı, kışın kurak; yaz ve kış farkı belirgindir.

c) Çöl İklimi​

• Yer: Sahra Çölü, Arabistan, Batı ABD.
• Özellikler: Çok sıcak ve kurak; yağış çok az, genellikle yılda 250 mm’den az.

d) Step İklimi (Yarı Kurak)​

• Yer: Orta Asya, İç Anadolu, ABD’nin orta batısı.
• Özellikler: Az yağışlı, kuraklığa dayanıklı bitki örtüsü; sıcaklık farkı belirgin.

e) Akdeniz İklimi​

• Yer: Akdeniz çevresi, California, Şili, Güney Avustralya.
• Özellikler: Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı.

f) Ilıman Okyanusal İklim​

• Yer: Batı Avrupa, İngiltere.
• Özellikler: Ilık yaz, ılık kış, yıl boyunca düzenli yağış.

g) Karasal İklim​

• Yer: Orta ve Doğu Avrupa, İç Asya, Sibirya.
• Özellikler: Kışlar çok soğuk, yazlar sıcak; yıllık sıcaklık farkı fazla.

h) Tundra ve Kutup İklimi​

• Yer: Kuzey Kutbu, Antarktika.
• Özellikler: Çok soğuk, bitki örtüsü yok veya sınırlı; kısa yaz.

---

3. Türkiye’de İklim Tipleri​

Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili ve farklı coğrafi yapıya sahip olduğu için çeşitli iklim tiplerine sahiptir.

a) Akdeniz İklimi​

• Yer: Akdeniz ve Ege kıyıları.
• Özellikler: Yaz sıcak ve kurak, kış ılık ve yağışlı.

b) Karasal İklim​

• Yer: İç Anadolu, Doğu Anadolu’nun iç kesimleri.
• Özellikler: Yazlar sıcak, kışlar soğuk; yağış az ve düzensiz.

c) Karadeniz İklimi​

• Yer: Karadeniz kıyıları.
• Özellikler: Yıl boyunca yağışlı ve nemli; yazlar serin, kışlar ılık.

d) Marmara İklimi​

• Yer: Marmara Bölgesi.
• Özellikler: Karasal ve deniz iklimi arasında; kışlar ılık, yazlar ılık ve yağışlı.

e) Doğu Anadolu İklimi​

• Yer: Doğu Anadolu Bölgesi.
• Özellikler: Sert karasal iklim; kış çok soğuk ve kar yağışlı, yazlar kısa ve sıcak.

f) Güneydoğu Anadolu İklimi​

• Yer: Güneydoğu Anadolu.
• Özellikler: Kurak ve sıcak yazlar, ılıman kışlar; step iklimi özellikleri gösterir.

---

4. Özet Tablo​

İklim Tipi	Türkiye’deki Yer	Dünyadaki Örnek
Akdeniz	Akdeniz, Ege	İtalya, Yunanistan
Karasal	İç Anadolu, Doğu Anadolu	Orta Asya, Sibirya
Karadeniz	Karadeniz kıyıları	Batı Avrupa’nın bazı kıyıları
Step	Güneydoğu Anadolu	Orta Asya, ABD orta batısı
Tundra/Kutup	-	Kuzey Kutbu, Antarkti