Redoks Reaksiyonlarının Denkleştirilmesi

mervetufan

Öğretmen
24 Ağu 2025
400
0
16
Redoks tepkimeleri denkleştirilirken aşağıdaki işlem sırası takip edilir.

1. Yükseltgenme basamağı değişen elementler belirlenir.
2. Alınan ve verilen elektron sayıları belirlenir.
3. Alınan ve verilen elektronlar uygun katsayılar ile çarpılarak eşitlenir.
4. Yükseltgenme basamağı değişen elementler denkleştirilir.
5. Yükseltgenme basamağı değişmeyen diğer elementler uygun kat sayılar kullanılarak denkleştirilir.

Elektrik Enerjisi ve İstemlilik
Bakır bir kaşık AgNO₃ çözeltisine batırılıp bir süre bekletildiğinde kaşığın gümüş ile kaplandığı görülür.

Bu işlem sırasında aşağıdaki redoks tepkimesi gerçekleşir.

Elektrik Enerjisi ve İstemlilik
Redoks tepkimeleri doğrudan temas olmadan da gerçekleşebilir.
Bunun için iletken bir tel ve tuz köprüsüyle birbirine bağlanan iki farklı kap kullanılır.

Daniell yaptığı çalışmalarda çinko çubuğu çinko sülfat (ZnSO₄) çözeltisine, bakır çubuğu ise bakır(II) sülfat (CuSO₄) çözeltisine batırmış ve kaplarda herhangi bir tepkime olmadığını gözlemiştir.

Kapları iletken bir tel ve tuz köprüsü yardımıyla birbirine bağladığında sistemde redoks tepkimesinin gerçekleştiğini ve sistemin elektrik enerjisi ürettiğini ölçmüştür.

Çinko ve bakır metalleri kullanılarak oluşturulan bu sisteme Daniell pili denir.

Elektrik Enerjisi ve İstemlilik

Daniell pilinde,
tepkimesi dışarıdan bir etki olmadan kendiliğinden gerçekleşmektedir.

Daniell pilinde olduğu gibi bulunduğu şartlarda kendiliğinden gerçekleşen tepkimelere istemli tepkime, kendiliğinden gerçekleşmeyen tepkimelere istemsiz tepkime denir.

Hidrojen ve oksijen gazları bir araya geldiğinde bir kıvılcım yardımıyla istemli bir tepkime gerçekleşir ve su oluşur. Tepkime başladıktan sonra herhangi bir enerjiye ihtiyaç duymadan yanma olayı (redoks tepkimesi) devam eder.

Fakat bu tepkimenin tersi yani suyun elementlerine ayrıştırılması istemsiz bir tepkimedir.

Bu tepkimenin gerçekleşmesi ve devam edebilmesi için sisteme dışarıdan sürekli elektrik enerjisi verilmesi gerekir.

Suyun elementlerine ayrılmasında olduğu gibi, elektrik enerjisi yardımıyla bir bileşik ya da karışımın elementlerine ayrıştırılmasına elektroliz, elektrolizin gerçekleştiği hücreye elektrolitik hücre denir.

Elektrolitik hücrelerde yükseltgenme ve indirgenme tepkimeleri istemsiz olduğundan kendiliğinden gerçekleşmez, hücreye verilen elektrik enerjisi yardımıyla gerçekleşir.

Bu tür hücrelerde elektrik enerjisi kimyasal enerjiye dönüşür.