Aynı özelliklere sahip olan varlıkları karşılaştırarak o özelliğe hangisinin daha çok sahip olduğunu göstermek için sıfatın başına “en, daha, pek” kelimeleri getirilir.
Sıfatlar da isimler gibi yapı bakımından basit, türemiş ve birleşik olmak üzere üçe ayrılır:
1. Basit Sıfatlar
Herhangi bir yapım eki almamış ve başka bir kelimeyle birleşmemiş sıfatlardır.
İsim ya da fiil köklerine ve gövdelerine getirilen isim yapım ekleriyle oluşturulmuş sıfatlardır.
Yapısında birden fazla kelime barındıran sıfatlardır.
a. Kaynaşmış birleşik sıfatlar
Anlamca kaynaşmış sıfatlardır. Birden fazla kelimenin sözlük anlamlarından az ya da çok uzaklaşarak, aralarına ek ya da kelime girmeyecek şekilde birleşerek oluşturdukları sıfatlardır.
Çeşitli yollarla oluşurlar:
Sıfat tamlaması + “-lİ” yapım eki
- En kuvvetli millet
- Daha dürüst insanlar
- Pek çalışkan işçi
Sıfatlar da isimler gibi yapı bakımından basit, türemiş ve birleşik olmak üzere üçe ayrılır:
1. Basit Sıfatlar
Herhangi bir yapım eki almamış ve başka bir kelimeyle birleşmemiş sıfatlardır.
- Kara gün, kırmızı gül, bol yemek, iri taş, iyi insan, son yolculuk, dost ülke, düz çizgi.
İsim ya da fiil köklerine ve gövdelerine getirilen isim yapım ekleriyle oluşturulmuş sıfatlardır.
- Kiralık ev, yıllık izin, tuzlu su, Aydınlı Hasan, işsiz adamlar, ölü balık, sütçü kadın, yarınki maç, genişçe bir oda, büyücek bir ev, ekşimsi / ekşimtırak erik, kısacık kol, incecik ip…
- Penceresinden kavak ağaçları görünen / bir sağlık ocağı
- yanaklarımı pembeleştiren / makaslar
- uçuşan / pamukçuklar
- Kavakları silkeleyen / rüzgâr
- Kocaman / bir masası ve koltuğu
- çalışkan öğrenci, susuz yaz, yuvarlak masa…
Yapısında birden fazla kelime barındıran sıfatlardır.
- Külyutmaz öğretmen,
- mirasyedi gençler,
- boşboğaz insanlar,
- boğazına düşkün adam,
- birtakım sorunlar,
- cana yakın çocuk…
a. Kaynaşmış birleşik sıfatlar
Anlamca kaynaşmış sıfatlardır. Birden fazla kelimenin sözlük anlamlarından az ya da çok uzaklaşarak, aralarına ek ya da kelime girmeyecek şekilde birleşerek oluşturdukları sıfatlardır.
- Canciğer dost, vatansever sanatçı, pisboğaz çocuk, mirasyedi gençler, kahverengi elbise, eşsesli kelimeler, birkaç adam, herhangi bir öğretmen, biraz zaman, birtakım elbiseler…
Çeşitli yollarla oluşurlar:
Sıfat tamlaması + “-lİ” yapım eki
- büyük yapraklı ağaçlar,
- dost bakışlı insanlar,
- kısa boylu asker,
- büyük kapılı bina,
- kırık camlı ev…
- yarım günlük mesai,
- üç kuruşluk iş…
- salonu büyük (bir) ev,
- çenesi düşük adam,
- saçı uzun bebek,
- rengi soluk kumaş…
- taş duvarlı ev,
- aslan yürekli çocuk,
- demir kapılı bahçe…
- kulaktan dolma bilgiler…
- evsiz barksız insanlarımız,
- tatsız tuzsuz işlerimiz,
- irili ufaklı eşyalar…
- işini bilir memur
- cana yakın arkadaşlar,
- çenesi düşük insan…